ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

​

​​

​

​

Η υγεία αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, το οποίο κατοχυρώνεται τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και από το Σύνταγμα της Ελλάδας και την ελληνική νομοθεσία [1] [2]. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει την υγεία ως μια κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας, και όχι απλώς ως απουσία ασθένειας ή αναπηρίας. Αυτή η ολιστική προσέγγιση αναγνωρίζει ότι η υγεία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η διατροφή, η στέγαση, η εργασία, η εκπαίδευση και οι κοινωνικές σχέσεις.

​

Το δικαίωμα στην υγεία σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει ισότιμη και δίκαιη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, ανεξάρτητα από φυλή, θρησκεία, οικονομική ή κοινωνική κατάσταση [1] [3]. Το κράτος έχει την υποχρέωση να μεριμνά για την υγεία των πολιτών, λαμβάνοντας ειδικά μέτρα για την προστασία των ευάλωτων ομάδων, όπως οι νέοι, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία και οι οικονομικά αδύναμοι [1].

 

Επιπλέον, τα δικαιώματα των ληπτών υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα είναι θεσμοθετημένα και περιλαμβάνουν το δικαίωμα στην πρόληψη, την πρόσβαση, την πληροφόρηση, τη συγκατάθεση, την ελεύθερη επιλογή, το απόρρητο και την αξιοπρέπεια [4] [3]. Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και η απαγόρευση κάθε μορφής διάκρισης ή κακομεταχείρισης αποτελούν βασικές αρχές του συστήματος υγείας.

 

Η προστασία της δημόσιας υγείας συνδέεται άμεσα με την προστασία της ζωής και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αλλά και με την υποχρέωση του κράτους να λαμβάνει μέτρα πρόληψης και φροντίδας για όλους, χωρίς διακρίσεις [5]. Σε περιόδους κρίσεων, όπως η πανδημία COVID-19, το δικαίωμα στην υγεία μπορεί να απαιτεί περιορισμούς σε άλλες ελευθερίες, πάντα με σεβασμό στην αναλογικότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 

Τέλος, η ενημέρωση και η ενεργή συμμετοχή των πολιτών στη φροντίδα της υγείας τους ενισχύουν την αποτελεσματικότητα του συστήματος υγείας και προάγουν τη συνολική ευημερία της κοινωνίας [4] [3].

 

Η υγεία, λοιπόν, δεν είναι μόνο ατομικό αγαθό, αλλά και κοινωνικό δικαίωμα και ευθύνη, που απαιτεί τη συνεργασία πολιτείας, επαγγελματιών υγείας και πολιτών.

​