ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

​

​​

​

​

Η επαγγελματική κατάρτιση ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα αποτελεί βασικό εργαλείο κοινωνικής ένταξης και ενδυνάμωσης, με στόχο την απόκτηση δεξιοτήτων και τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Υπάρχουν εξειδικευμένες δομές και προγράμματα που απευθύνονται αποκλειστικά σε άτομα με αναπηρία: (Επαγγελματική Εκπαίδευση - ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ)

 

• Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης ΑμεΑ της ΔΥΠΑ
  Η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) λειτουργεί ειδικές σχολές επαγγελματικής κατάρτισης για ΑμεΑ στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Τα προγράμματα είναι διετή (διάρκειας 1.800 ωρών), επιδοτούμενα, και στοχεύουν στην επαγγελματική εξειδίκευση ανέργων ΑμεΑ σε διάφορες ειδικότητες. Οι συμμετέχοντες παρακολουθούν μαθήματα και πραγματοποιούν πρακτική άσκηση, ενώ η φοίτηση είναι δωρεάν.

• Κέντρα Δια Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ) της ΔΥΠΑ
  Η ΔΥΠΑ διαθέτει επίσης Κέντρα Δια Βίου Μάθησης που προσφέρουν προγράμματα κατάρτισης για ΑμεΑ, με έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων υψηλής ζήτησης και την αμειβόμενη πρακτική άσκηση.

• Ινστιτούτο ΕΣΑμεΑ: Υλοποιεί προγράμματα συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης διάρκειας 200 ωρών σε ψηφιακές, πράσινες δεξιότητες και οικονομικό εγγραμματισμό, με εκπαιδευτικό επίδομα και πιστοποίηση γνώσεων. Η εκπαίδευση γίνεται με συνδυασμό δια ζώσης και εξ αποστάσεως μαθημάτων και απευθύνεται σε άτομα άνω των 18 ετών, εγγεγραμμένα στη ΔΥΠΑ.

• Συμβουλευτική και Προσανατολισμός: Η επαγγελματική κατάρτιση συνοδεύεται συχνά από εξειδικευμένη συμβουλευτική υποστήριξη και προγράμματα επαγγελματικού προσανατολισμού, ώστε να διευκολύνεται η σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και να ενισχύονται οι κοινωνικές και επαγγελματικές δεξιότητες των ΑμεΑ.

• Επιδοτούμενα προγράμματα κατάρτισης από φορείς και σωματεία
  Εξειδικευμένα κέντρα υλοποιούν επιδοτούμενα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης για άτομα με αναπηρία, με συγχρηματοδότηση από το Υπουργείο Εργασίας και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα προγράμματα αυτά στοχεύουν στην κοινωνική και επαγγελματική ένταξη των ΑμεΑ.

• Προγράμματα απασχόλησης με επιδότηση
  Η ΔΥΠΑ υλοποιεί επιδοτούμενα προγράμματα απασχόλησης για 1.000 ΑμεΑ στους δήμους της χώρας, τα οποία καλύπτουν έως και το 75% του μισθού και των εισφορών, με στόχο την ένταξη και επανένταξή τους στην αγορά εργασίας.

• Συμβουλευτική και επαγγελματικός προσανατολισμός
  Παράλληλα με την κατάρτιση, παρέχονται υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού και συμβουλευτικής υποστήριξης, συχνά μέσω των Κέντρων Κοινότητας και των Κέντρων Δια Βίου Μάθησης, ώστε να διευκολύνεται η σύνδεση με την αγορά εργασίας.

• ​

Τα παραπάνω προγράμματα συμβάλλουν στην απόκτηση επαγγελματικών προσόντων, την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και την ομαλή ένταξη των ΑμεΑ στην οικονομική και κοινωνική ζωή.

 

Τα κύρια στοιχεία ενός αποτελεσματικού προγράμματος κατάρτισης για Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) περιλαμβάνουν:

• Εξατομικευμένη προσέγγιση
  Το πρόγραμμα πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες, τις δυνατότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ατόμου, λαμβάνοντας υπόψη το είδος και τον βαθμό της αναπηρίας, αλλά και τα ενδιαφέροντα και τις επαγγελματικές του φιλοδοξίες.

• Ανάπτυξη επαγγελματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων
  Η κατάρτιση δεν περιορίζεται μόνο στις τεχνικές ή επαγγελματικές γνώσεις, αλλά δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, όπως η επικοινωνία, η συνεργασία, η διαχείριση συγκρούσεων και η αυτονομία, που είναι απαραίτητες για την ένταξη και διατήρηση της απασχόλησης.

• Συνοδευτικές υποστηρικτικές υπηρεσίες
  Παρέχονται συμβουλευτική, ψυχολογική υποστήριξη, επαγγελματικός προσανατολισμός και ενδυνάμωση, ώστε να διευκολύνεται η προσαρμογή στο εκπαιδευτικό και εργασιακό περιβάλλον και να ενισχύεται η αυτοπεποίθηση και η αυτοεκτίμηση των συμμετεχόντων.

• Σύνδεση με την αγορά εργασίας
  Το πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει πρακτική άσκηση, ενημέρωση για τις τάσεις της αγοράς, ανάπτυξη επαγγελματικού πλάνου και καθοδήγηση για την αναζήτηση και διατήρηση εργασίας, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή μετάβαση από την κατάρτιση στην απασχόληση.

• Συμμετοχή εργοδοτών και ενημέρωση της κοινότητας
  Η συνεργασία με εργοδότες, η ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου και η καταπολέμηση των στερεοτύπων και του στιγματισμού είναι απαραίτητα για την επιτυχή επαγγελματική ένταξη των ΑμεΑ.

• Διαρκής αξιολόγηση και προσαρμογή
  Η αποτελεσματικότητα του προγράμματος διασφαλίζεται μέσω συνεχούς αξιολόγησης, ανατροφοδότησης και προσαρμογής των μεθόδων και των στόχων, ώστε να ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες ανάγκες των συμμετεχόντων και της αγοράς εργασίας.

• Προσβασιμότητα και συμπερίληψη
  Το περιβάλλον κατάρτισης, τα εκπαιδευτικά υλικά και οι μέθοδοι διδασκαλίας πρέπει να είναι πλήρως προσβάσιμα και να προάγουν τη συμπερίληψη, εξασφαλίζοντας ίσες ευκαιρίες συμμετοχής για όλους.

​

Ένα τέτοιο ολιστικό και πολυεπίπεδο πρόγραμμα ενισχύει τις πιθανότητες επιτυχούς επαγγελματικής και κοινωνικής ένταξης των ΑμεΑ, βελτιώνοντας την αυτονομία, την ποιότητα ζωής και τη συμμετοχή τους στην κοινωνία.

 

Τα κύρια πλεονεκτήματα της συμπεριλήπτικής κατάρτισης  για Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) είναι τα εξής:

• Αποδοχή της πολυμορφίας και της διαφορετικότητας
  Η συνεκπαίδευση προάγει την αποδοχή της διαφορετικότητας ως φυσικό και θεμιτό στοιχείο της κοινωνίας, βοηθώντας τα παιδιά να μάθουν να ζουν και να συνεργάζονται με άτομα που έχουν διαφορετικές ανάγκες και ικανότητες.

• Ενίσχυση της ισότητας και των ίσων δικαιωμάτων
  Οι μαθητές χωρίς αναπηρία ευαισθητοποιούνται σε θέματα ειδικής αγωγής και μαθαίνουν να σέβονται την αξία και τα δικαιώματα όλων, ενώ τα παιδιά με αναπηρία εντάσσονται στο γενικό εκπαιδευτικό σύστημα και απολαμβάνουν ίσες ευκαιρίες μάθησης.

• Βελτίωση της μάθησης για όλους
  Οι ειδικές παιδαγωγικές μέθοδοι και οι βιωματικές τεχνικές που εφαρμόζονται στη συνεκπαίδευση ωφελούν όχι μόνο τα ΑμεΑ αλλά και τους μαθητές με χαμηλές επιδόσεις, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες μάθησης για όλους.

• Αλληλοεκτίμηση και κοινωνική ανάπτυξη
  Η συνεκπαίδευση ενισχύει την αλληλοεκτίμηση μεταξύ μαθητών με και χωρίς αναπηρία, βελτιώνοντας τις κοινωνικές σχέσεις και μειώνοντας στερεότυπα, προκαταλήψεις και συμπεριφορές οίκτου ή απαξίωσης.

• Κοινωνική ενσωμάτωση και αλληλεπίδραση
  Η κοινή ζωή στην τάξη και στο σχολείο διευκολύνει την κοινωνική ενσωμάτωση των ΑμεΑ, δημιουργώντας φυσικούς τρόπους επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης που συμβάλλουν στην αποδοχή της διαφορετικότητας ως «κανονικότητα».

• Υποστήριξη γονέων και εκπαιδευτικών
  Οι γονείς των παιδιών με αναπηρία εντάσσονται σε ένα υποστηρικτικό δίκτυο, ενώ οι εκπαιδευτικοί αναπτύσσουν πνεύμα συνεργασίας και βελτιώνουν τις δεξιότητές τους στην ειδική αγωγή.

• Ανάπτυξη δεξιοτήτων συνεργασίας και επίλυσης προβλημάτων
  Η συνεκπαίδευση ενθαρρύνει τη συνεργατική μάθηση και την ομαδική επίλυση προβλημάτων, βελτιώνοντας τόσο το γνωστικό όσο και το κοινωνικό-συναισθηματικό επίπεδο των μαθητών.

Συνολικά, η συμπερίληψη προάγει ένα περιβάλλον ισότητας, σεβασμού και αλληλοϋποστήριξης, που ωφελεί τόσο τα Άτομα με Αναπηρία όσο και τους υπόλοιπους μαθητές, συμβάλλοντας στην ομαλή κοινωνική και εκπαιδευτική τους ένταξη.