Λούντβιχ βαν Μπετόβεν: Δημιουργία μέσα στη σιωπή

Μπετόβεν_Δημιουργία μέσα στη σιωπή

0:00

Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, ένας Γερμανός συνθέτης και πιανίστας κλασικής μουσικής, αντιμετώπισε ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα της ζωής του: την απώλεια της ακοής του. Η καριέρα του ως συνθέτης χωρίζεται σε τρεις διακριτές περιόδους: την πρώιμη (περίπου έως το 1802), τη μέση (1802-1812) και την τελευταία (1812-1827), οπότε και πέθανε.

Η ακοή του Μπετόβεν άρχισε να εξασθενεί σταδιακά περίπου από την ηλικία των 26 ετών, το 1796 (αν και άλλες αναφορές κάνουν λόγο για λίγα χρόνια αργότερα), και γύρω στο 1820 θεωρείται ότι ήταν ολοκληρωτικά κωφός. Αυτό το γεγονός του προκάλεσε μεγάλη θλίψη, η οποία αποτυπώθηκε στη "Διαθήκη του Heiligenstadt", ένα γράμμα του προς τους αδελφούς του το 1802, με την παράκληση να διαβαστεί μετά τον θάνατό του.

Παρά την πλήρη απώλεια της ακοής του, ο Μπετόβεν συνέχισε να γράφει μουσική μέχρι το τέλος της ζωής του. Ωστόσο, το 1811, αναγκάστηκε να σταματήσει να διευθύνει και να εκτελεί μπροστά σε κοινό, αφοσιώνοντας τον εαυτό του αποκλειστικά στη σύνθεση. Μάλιστα, έως το 1816, το προχωρημένο στάδιο της απώλειας ακοής τον οδήγησε να αποσυρθεί από πολλές κοινωνικές εκδηλώσεις.

Το μουσικό του έργο, ιδιαίτερα κατά την τρίτη δημιουργική περίοδο (που ξεκίνησε το 1812 και διήρκεσε έως το θάνατό του το 1827), αντανακλά αυτή την κατάσταση. Οι συνθέσεις αυτής της περιόδου είναι μεγαλοπρεπείς, με μεγαλύτερο πνευματικό βάθος, και η δομή τους θεωρείται γενικά πιο αφηρημένη και ασαφής. Ο Μπετόβεν χρησιμοποίησε πολύ συχνά το στοιχείο των παραλλαγών στα τελευταία του έργα, με τις "Παραλλαγές Diabelli" να θεωρούνται από τα σημαντικότερα έργα αυτού του είδους.

Το κορυφαίο έργο αυτής της περιόδου είναι η 9η Συμφωνία, η οποία ολοκληρώθηκε και παρουσιάστηκε δημόσια τον Μάιο του 1824. Σε αυτή τη φάση, ο Μπετόβεν ήταν βαθιά κωφός. Αναφέρεται πως, κατά την πρεμιέρα, παρόλο που φαινομενικά διηύθυνε το έργο, δεν ήταν σε θέση να ακούσει τα χειροκροτήματα του πλήθους και χρειάστηκε μία από τις σολίστ να τον στρέψει προς το κοινό για υπόκλιση. Η 9η Συμφωνία ήταν επίσης καινοτόμος, καθώς ενσωμάτωσε χορωδία και τέσσερις μονωδούς στη μελοποίηση του ποιήματος "Ωδή στη Χαρά" του Σίλερ. Παρά το γεγονός ότι θεωρείται ένα αριστούργημα, αναφέρεται ότι σε ορισμένα σημεία, ο συνθέτης (πιθανόν λόγω της κώφωσής του) έγραψε νότες για συγκεκριμένα όργανα, όπως το κόρνο, που δεν διέθεταν αυτές τις νότες.

Άλλα σημαντικά έργα που ανήκουν στην τελευταία περίοδο της δημιουργίας του, παρά την πλήρη κώφωσή του, είναι τα τελευταία έξι κουαρτέτα εγχόρδων, οι τελευταίες έξι σονάτες για πιάνο, καθώς και η "Missa Solemnis" (Επίσημη Λειτουργία), ένα έργο θρησκευτικής αντιστικτικής μουσικής. Ο Μπετόβεν, μέσω της ακλόνητης αφοσίωσής του στη σύνθεση, απέδειξε μια εξαιρετική ανθεκτικότητα και ικανότητα να δημιουργεί μουσική που άγγιζε την ψυχή, ακόμα και όταν ο ίδιος δεν μπορούσε να την ακούσει.